Rossa jest przede wszystkim miejscem pamięci, ale jednocześnie dużą przestrzenią pod gołym niebem – mówi koordynatorka wystawy Eglė Bazaraitė. Jak podkreśla, twórcy ekspozycji chcieli pokazać nie tylko jej historyczny wymiar, lecz także przyrodę, która nadaje temu miejscu wyjątkowy charakter.

Bioróżnorodność w sercu Wilna

Jednym z głównych tematów wystawy jest bioróżnorodność cmentarza. Badania przeprowadzone przez przyrodników pokazują, że Rossa stanowi schronienie dla wielu gatunków roślin i zwierząt, które znajdują tu miejsce do życia w samym sercu miasta. Ten ekologiczny wymiar nekropolii został połączony z opowieścią od powstania cmentarza, przez kolejne etapy jego rozwoju, aż po losy wybitnych osób, które zostały tu pochowane.

Wystawę podzielono na zielone korytarze, całość utrzymano w spójnej kolorystyce, a na jej początku przygotowano specjalną strefę dla dzieci, która w przystępny sposób przybliża najmłodszym temat bioróżnorodności. Przy wyborze eksponatów najważniejsze było pokazanie wielowarstwowego charakteru Rossy. – Cmentarz nie jest tylko jedną opowieścią, ale złożoną przestrzenią pamięci – podkreśla Bazaraitė.

Wspólne dziedzictwo trzech narodów

Rossa pozostaje wspólnym miejscem pamięci Litwinów, Polaków i Białorusinów. Spoczywają tu osoby szczególnie ważne dla historii i kultury tych narodów, m.in. Jonas Basanavičius, Mikołaj Konstanty Čiurlionis, Józef Piłsudski i Władysław Syrokomla. Z myślą o odwiedzających z różnych krajów przygotowano materiały informacyjne nie tylko po litewsku, ale również po polsku, angielsku i białorusku.

Kuratorka zwraca uwagę, że ochrona dziedzictwa cmentarnego nie ogranicza się wyłącznie do zachowania nagrobków. Równie ważne jest ocalenie historii ludzi, którzy są z nimi związani. – Historie przetrwają dzięki badaniom, dokumentacji i żywej pamięci. Trudno powiedzieć, co jest trudniejsze do ocalenia – nagrobki czy opowieści o nich – podsumowuje.

(Na podstawie: informacja i fot. TVP Wilno/Agnieszka Masalytė)